خلاصه درس اوّل جامعه شناسی پایه سوم انسانی(ذخیره دانشی)
اشاره به داستان پادشاه و پسر و سپردن وی به اهل هنر برای آموختن علم نجوم و بیان دقیق نشانه ها انگشتر در دست پادشاه و عدم تشخیص این موضوع عقلانی که غربیل در دست جای نمی گیرد.
شنیدن صدا باز کردن چشم ها دیدن اطراف تشخیص اشیاء
آشنائی با کلمات سخن گفتن روند آگاه شدن آغاز می شود.
1. راههای ارتباط و فهم جهان(هستی) را نام ببرید؟ الف) از طریق حس(شنیدن، دیدن و ...) ب)گشودن زبان و سخن گفتن ج)دانسته های دیگران د)پرسش و پاسخ از دیگران ه) با تفکر و تعقل به آگاهی گسترده و عمیق از عالم و آدم می رسد.
2. ذخیره آگاهی یا دانشی کودکان،نوجوانان و جوانان چگونه شکل می گیرد؟ با حضور در مدرسه، دبیرستان، دانشگاه، حوزه های علمیه و دیگر مراکز تخصصی
3.آیا می توان بین ذخیره دانشی در جامعه تفکیک قائل شد؟ بله هر فرد، گروه، قوم، جامعه و امتی یک ذخیره دانشی دارد.
5.نقش ذخیره دانشی در زندگی چیست؟ راهنمای زندگی در جامعه است.
6. روش های بدست آوردن ذخیره دانشی و حفظ آن کدامند؟ الف)دانش عمومی ب)دانش علمی
v دانش عمومی
1. کنش آدمیان وابسته به چیست؟ به آگاهی و بدون آن انجام نمی شود.
2. چند نمونه از کنش های روزمره خود را نام ببرید. الف)راه رفتن ب) تلفن زدن ج)احوالپرسی از دیگران د)خرید و کارهای ساده و پیچیده دیگر
3.در چه موقیت هائی متوجه می شوید که برای هرکدام از کنش های شما آگاهی و دانش وجود دارد؟ در میهمانی که دعوت شده اید و کسی را نمی شناسید احتیاط شما بیشتر می شود در راه رفتن، حرف زدن و غذا خوردن و ...
4. چرا از آگاهی نسبت به کنش های خود غافل می شویم؟ به سبب عادت آنها از نظر ما پنهان می شوند.
5. جهان اجتماعی چه زمانی فرو می پاشد؟ اگر آگاهی و دانش نباشد، زندگی اجتماعی ما مختل می شود و جهان اجتماعی فرو می پاشد.
6. دانش عمومی چیست؟ ما انسان ها با تولد و ورود به جهان اجتماعی، با دیگرانی که در همان جهان اجتماعی زندگی می کنند، در مجموعه ای از آگاهی ها و دانش ها سهیم و شریک می شویم که آن را دانش عمومی می نامند.
7. وجه تسمیه دانش عمومی چیست؟ ما انسانها با هم زندگی می کنیم، مجبور نیستیم خودمان به تنهائی و جداگانه، دانش لازم را برای تک تک کنش هایمان تولید کنیم، جهان اجتماعی یعنی جامعه و فرهنگی که در آن زندگی می کنیم، دانش لازم را برای زندگی یا همان دانش عمومی را در اختیار ما قرار می دهد.
8.چه تعریف دیگری از دانش عمومی می توان ارائه داد؟گسترده ترین بخش ذخیره دانشی ما است.
9 نحوه برخورد مردم با دانش عمومی چگونه است؟ در باره آن کمتر می اندیشند، بیشتر استفاده می کنند و در تعامل با یکدیگر به کار می برند.
10. دانش عمومی در زندگی به چه چیزی تشبیه شده است؟ به مانند هوا برای انسان است. انسان از هوا استفاده می کند اما از اهمیت آن غافل است. زمانی متوجه او می شود که تغییری در آن ایجاد می شود و تنفس هم با مشکل مواجه می گردد.
v دانش علمی
1.دانش علمی چیست؟ ذخیره دانشی بخش دیگری نیز دارد که با تأمل و اندیشه در دانش عمومی به دست می آید. به این دانش عمیق تر و دقیق تر دانش علمی می گویند.
2.صاحبان دانش علمی از چه توانائی هائی برخوردار می شوند؟ الف) به درک عمیقی از شناخت عمومی جهان اجتماعی خود می رسد ب)آسب ها و اشکالاتی را که به شناخت عمومی راه پیدا کرده باشد، شناسائی می کند ج) قدرت پیدا می کند که از حقایق موجود در شناخت عمومی دفاع کند.
3.دانش علمی چگونه شکل می گیرد؟ با تلاش برای حل مسائل و مشکلات زندگی، شکل می گیرد و پیشرفت می کند؛ یعنی هر وقت در یک جامعه، مسئله خاصی مطرح می شود؛ زمینه برای پیدایش و رشد دانش علمی در باره آن نیز فراهم می گردد؛ مثلاً کاهش یا افزایش بی رویه جمعیت یک کشور می تواند زمینه فعالیت و رشد علم جمعیت شناسی را فراهم کند.
4.انسان در زندگی اجتماعی با چه مسائل و مشکلاتی مواجه می شود؟ کدام دسته از شناخت ها می تواند برای حل آنها راهکار ارائه نماید؟ نا امنی، ترافیک، اعتیاد، آلودگی هوا، بحران آب ، بیکاری، فقر، نابرابری، قانون گریزی، بحران هویت، بحران اخلاقی، بحران آگاهی، و ... شناخت علمی می توان برای حل مسائل یاد شده راهکار ارائه کند.
5. برای از بین بردن تضاد میان «دانش عمومی» و «دانش علمی» اعضاء جامعه چه اقداماتی را انجام می دهند؟ گاه با دست برداشتن از بخشی از ذخیره دانشی به نفع بخشی دیگر و گاه با طرح ایده های جدید تضاد را از بین می برند.
6.آیا تعریف واحدی برای دانش علمی وجود دارد؟ خیر، جهان های اجتماعی مختلف بر اساس هویت فرهنگی خود، تعاریف متفاوتی از دانش علمی دارند؛ مثلاً جهان متجدد، بر اساس هویت دنیوی خود، فقط علم تجربی را دانش علمی می دانست و علوم عقلانی و وحیانی را علم محسوب نمی کرد. اگر چنین رویکردی به سایر جوامع سرایت می کرد در ذخیره دانشی آن جوامع تعارضاتی ایجاد می گردید.
7.تعارض در ذخیره دانشی جوامع چه پیامدهائی را به دنبال دارد؟ در چنین شرایطی ارتباط دو سویه دانش عمومی و دانش علمی قطع می شود، دانش علمی از رشد و رونق باز می ماند و دغدغه و توان لازم را برای حل مسائل و مشکلات دانش عمومی از دست می داد.
8. موضوعات چند رشته علمی مانند: فلسفه، ریاضی، فیزیک و علوم اجتماعی را نام ببرید. وجود موضوع فلسفه، کمیت موضوع ریاضی، طبیعت موضوع فیزیک، مسائل اجتماعی و حل آنها موضوع علوم اجتماعی است.
9. در اروپای قرن بیستم به جای موضوع بر چه نکته ای تأکید می شد؟ چرا؟ بر روش علوم تأکید می شد زیرا فقط علم تجربی را علم می دانستند. و دیگر علوم مانند فلسفه، اخلاق و علوم دینی را غیر علمی تلقی می کردند. و علوم انسانی و اجتماعی را در صورتی علم می دانستند که از روش علوم تجربی استفاده کند.
10. رویکرد روش علوم تجربی از چه زمانی با چه جالش مواجه شد؟ چرا؟ از نیمه دوم قرن بیستم با چالش مواجه شد و از رونق افتاد. یکی از این چالش ها علم ریاضی بود. علمی که فراتر از مشاهده و تجربه است. و اگر تجربه ما برخلاف اصول اولیه آن باشد، ما تجربه خودمان را نادرست می دانیم. نه آنچه علم ریاضی می گوید. مثل شمارش 510 گردو 320 که جمع ریاضی را بر نظر خودمان ارجح می دانیم.
حسن زاده
نويسنده :احمد حسن زاده
تاريخ: دوشنبه بیست و سوم مهر ۱۳۹۷ ساعت: 1:2