بارم

متن درس

ردیف

امام خمینی در وصیت نامه خود در باره انقلاب اسلامی چه مطالبی را بیان کرده اند؟

انقلاب اسلامی از همه انقلاب ها جداست هم در پیدایش، هم در کیفیت مبارزه و هم در انگیزه انقلاب و قیام. تردید نیست که این انقلاب تحفه الهی و هدیه غیبی از جانب خداوند بر این مردم مظلوم است.

1

کدام ویژگیها انقلاب ایران را از سایر انقلاب ها متمایز می کند؟ دنبال پاسخ در متن درس باشید.

2

دو مورد از نخستین  حرکت ها و جنبش ها توسط بیدارگران در ایران را نام ببرید. جنبش عداتخانه و تنباکو.

3

نخستین بیدارگران اسلامی با چه اهدافی اقدام به ایجاد جنبش در ایران کردند؟ برای اصلاح رفتار حاکمان و ساختار حکومت قاجار

4

تعامل عالمان دینی با حاکمان (در شرایط ذکر شده) قاجار چگونه بود؟ بر مدار مقاومت منفی بود.

5

منظور از مقاومت منفی چیست؟ در مقاومت منفی، حاکمیت پادشاه ظالمانه و نامشروع دانسته می شود و همکاری سیاسی با آن، جزء در حد واجبات نظامیه انجام نمی شود.

6

منظور از واجبات نظامیه چیست؟ اموری است که برای بقای اصل زندگی لازم است، مانند حفظ امنیت یا مقابله با دشمنان خارجی

7

چه زمانی مقاومت منفی به سوی فعالیت رقابت آمیز تغییر کرد؟ هنگامی که دولتمردان قاجار -به دلیل اثر پذیری از دولت های استعماری- به جای مقاومت در برابر بیگانگان به قراردادهای استعماری روی آوردند، مقاومت منفی به سوی فعالیت رقابت آمیز تغییر کرد.

8

منظور از فعالیت رقابت آمیز چیست؟ ورود فعال به عرصه زندگی اجتماعی و سیاسی، نه در جهت تأیید قدرت حاکم و حمایت از آن، بلکه در رقابت با آن است.

9

چه عاملی منجر به جنبش عدالتخانه شد؟ حرکت رقابت آمیز عالمان دینی با قاجار، حرکت اصلاحی بود. آنها تلاش می کردند تا برخی رفتارهای پادشاهان قاجار را اصلاح نمایند. جنبش تنباکو نمونه ای موفق از فعالیت رقابت آمیز اصلاحی است. این تجربه موفق، فعالیت رقابت آمیز را از اصلاح رفتار به سوی اصلاح ساختار برد و به جنبش عدالتخانه منجر شد.

10

هدف جنبش عدالخانه چه بود؟ تنها اصلاح کار یا رفتار خاصی از پادشاه نبود، بلکه اصلاح شیوه زمامداری شاه بود. این جنبش-باتوجه به شرایط داخلی و خارجی-در پی تأسیس مجلسی بود که قوانین عادلانه الهی را تدوین کند و شاه را ملزم سازد تا در چارچوب این قوانین عمل کند. این حرکت حاکمیت را از مدار استبداد به مدار عدالت منتقل می ساخت. البته در فقه اجتماعی سیاسی تشیع، این نوع حاکمیت نیز آرمانی نبود بلکه فساد آن از استبداد کمتر بود و ظلم را کنترل می کرد.

11

چرا جنبش عدالتخانه  یک انقلاب اجتماعی بود؟جنبش عدالتخانه از آن جهت که ساختار سیاسی جامعه را تغییر می داد. یک انقلاب اجتماعی بود.

12

جنبش عدالتخانه چگونه حاوی نام مشروطه شد؟ با اوج گیری جنبش عدالتخانه، منوالفکران غربزده به آن پیوستند و در جریان بست نشینی در سفارتخانه انگلستان، نام مشروطه را برای آن برگزیدند. عالمان مسلمان نیز ضمن استقبال از همراهی منورالفکران، این نام را پذیرفتند اما معنای مشروطه در نظر عالمان دینی با منورلفکران تفاوت داشت.

13

عالمان دینی و منورالفکران چه برداشتی از مفهوم مشروطه داشتند؟ منظور عامان مسلملن از مشروطه، مشروط کردن حاکمیت به احکام عادلانه الهی بود اما منظور منورالفکران از مشروطه نوعی حاکمیت سکولار ماند دولت انگلستان بود.

14

منورالفکران به مجلس چه نوع نگاهی داشتند؟ مجلس از نظر منورالفکران مشروطه خواه محلی نبود که در آن، قوانین بر اساس احکام شریعت تدوین شود. بلکه محلی بود که در آن قوانین بر اساس اراده و خواست بشر تنظیم می شد.

15

نزاع بین منورالفکران و بیدارگران اسلامی سرانجام به کجا رسید؟ پس از دو دهه کشمکش، با حضور قدرت های استعماری و دخالت انگلستان، به نفع جریان منوالفکران پایان یافت. حاکمیت منورالفکران در ایران به استبداد استعماری رضاخان ختم شد.

16

مفهوم قدرت و قدرت اجتماعی را توضیح دهید.موجودی که بتواند کاری را باآگاهی و اراده انجام دهد دارای قدرت است.. اما قدرت فردی انسان محدود است و برای تأمین برخی نیازهای خود به کمک دیگران احتیاج دارد. قدرت اجتماعی هنگامی پیدا می شود که انسان برای رسیدن به اهذاف خود بتواند بر اراده دیگرانتأثیر بگذارد و کر ارادی دیگران را به خدمت گیرد کسانی که توان تأثیر گذاری بیشتری بر اراده دیگران دارند، از قدرت اجتاعی بیشتری برخوردارند.

17

مقبولیت و مشروعیت را توضیح دهید.قدرتی که بدون استفاده از تهدید و با رضایت دیگران به دست می آید دارای مقبولیت است و قدرتی که بر اساس شریعت و موافق حکم خداوند است دارای مشروعیت می باشد.

18

مفهوم سیاست را تعریف کنید. هرگاه قدرت اجتماعی برای رسیدن به هدفی معین سازمان یابد، سیاست پدید می آید، یعنی سیاست اعمال قدرت سازمان یافته برای دستیابی به هدف است.

19

نظام سیاسی به چه معناست؟ هر جهان اجتماعی آرمانها و اهداف ویژه ای دارد و نمی تواند بدون سیاستی مناسب به آرمانها و ارزش های خود دست یابد. مجموعه ساز وکارهائی که برای اعمال سیاست های جهان اجتماعی وجود دارد نظام سیاسی را شکل می دهد.

20