•    ایران و ایرانی با چه ویژگیهائی شناخته می شود؟
• o       اسلام چه تأثیری در هویت ایرانی داشته است؟
• o       فردوسی در اشعار خود چه تصویری از هویت ایرانی ارائه می کند؟
• §     محل زندگی- برتری نسبت به جهان،هنرمند بودن،همدلی، خداشناسی، نترس، فداکردن جان در راه وطن،هم جهت بودن در جنگ،سخت گرفتن بر بداندیش،حاضر بودن برای کشته شدن در راه وطن و فدا شدن در میدان کار زار را بر هر مرگی ترجیح دادن
• §     ویژگیهای هویتی ایران [قبل از اسلام] عبارتند از: قدمت هفت هزار ساله،محل زندگی اقوام مختلف،، هویت ایران قبل از اسلام توحیدی، دینی و در مواردی آمیخته با اساطیربود. روایتی از این هویت را در شاهنامه فردوسی می توان دید. اقوام مختلف ایرانی با هویت اجتماعی متفاوت، در عقاید و آئین زرتشت که با آمیزه های اساطیری در آمیخته بود، هویت فرهنگی واحدی پیدا کردند.
• §     ایرانیان پس از آشنائی با اسلام، عناصر مشرکانه و اساطیری هویت خود را کنار گذاشتند و به تفسیر توحیدی  از هویت خویش دست یافتند. عقاید و ارزش های توحیدی اسلام، ایران را به جهان اسلام ملحق ساخت. و هویت ایرانی بصورت بخشی از هویت جهان اسلام درآمد.
• §     فارسی دری از دیر باز به عنوان زبان سیاسی دربار ایران، زبان رسمی مشترک اقوام مختلفی بود که در سرزمین پهناور ایران زندگی می کردند. این زبان به دلیل مشارکت فعال ایرانیان در حیات فکری جهان اسلام، از محدوده زبان سیاسی مشترک اقوام ایرانی فراتر رفت و به عنوان ربان دوّم جهان اسلام، مرزهای امپراطوری گورکانی و عثمانی را در نوردید و در مناطق مختلف جهان اسلام از هندوستان از هندوستان و تبت تا آسیای صغیر و شبه جزیره بالکان گسترش یافت.
• §     حکیمان و شاعرانی چون مولوی، سعدی، حافظ و ... خدمات بی نظیری انجام دادند که موجب گسترش زبان فارسی در جهان اسلام شد. حکیمان ایرانی معارف و هنر هائی تولید کردند که مسلمانان برای دستیابی به آنها، نیازمند زبان فارسی بودند.

v   بخش های مختلف حهان اسلام و از جمله ایران با هجوم نظامی و سیاسی اقوام مختلف مواجه شده است، جهان اسلام چگونه با این هجمه ها مقابله می کرد؟

• o    برخی مهاجمان مثل صلیبی ها را دفع می کرد، برخی مثل مغول ها را درون خود هضم می کرد. اما برخورد غرب با جهان اسلام تجربه جدیدی است که هنوز به پایان خود نرسیده است.
• §     قدرت سیاسی و نظامی غرب در نخستین رویاروئی ها، بخ شهائی از ذهنیت مسلمانان را به خود باختگی فرهنگی دچار ساخت و این امر سبب شد، تصویری که شرق شناسان و تاریخ نگاران غربی از هویت جهان اسلام القاء می کردند، در بین جوامع اسلامی و از حمله در جوامع ایران رواج پیدا کند.

v     دیدگاه مستشرقان، در باره هویت فرهنگی جوامع اسلامی چگونه است؟

• o    در دیدگاه مستشرقان، هویت فرهنگی جوامع اسلامی، توحیدی یا حتی اساطیری نیست، بلکه سکولار و دنیوی است و به ابعاد تاریخی و جغرافیائی آن محدود می شود. این هویت در قالب عناوین قوم گرایانه و ناسیونالیستی، امت و ملت اسلامی را به اقوام مختلف نظیر ترک، عرب و فارس تقسیم می کند.

v   در نقد رویکرد تقلیدی به غرب متفکران ایرانی از دهه سی به بعد چه اقداماتی کردند؟ اثاری با عناوین غربزدگی، بازگشت به خویشتن پدید آوردند.

v   هویت فرهنگی هر جامعه بر مدار کدام عناصر شکل می گیرد؟ عقاید و ارزش های اجتماعی کلان آن شکل می گیرد.

v   هویت فرهنگی چیست؟ هرگاه افراد جامعه، نوعی از ارزشها را بپذیرند و به رسمیت بشناسند، هویت فرهنگی پدید می آید.

v   دوام هویت فرهنگی چگونه می باشد؟ تا زمانی که این عقاید و ارزش ها مورد پذیرش باشند، دوام می آورد.

v   مکان و زمان چه تأثری در هویت افراد دارد؟ سرزمین بعد جغرافیائی هویت جامعه را می سازد. زندگی با هم، سرگذشت و سرنوشت مشترک و ایجاد خاطره جمعی در گذر زمان متراکم می شود و بعد تاریخی هویت جامعه را می سازد.

v     انقلاب اسلامی چه تأثیری بر هویت ایرانی دارد؟

v   انقلاب چیست؟ چه دستاوردها و پیامد هائی دارد؟ مهمترین تحول در جهان اجتماعی است. تحولات هویتی یکی از مهمترین پیامدهای آن می باشد.

v   پیامدهای آن به چند طریق قابل دسته بندی می باشند؟ کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت یا پیامد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ...

v   انقلاب اسلامی حاصل چیست؟ حاصل یک سده مقاومت  هویت اسلامی ایران در برابر هجوم سیاسی و اقتصادی غرب بود. بازگشت ایران به اسلام، بازگشت به یک خویشتن صرفاً تاریخی و جغرافیائی که با اندیشه های دنیوی غربی تفسیر می شد، نبودغ بلکه بازگشت به خویشتن الهی و تحیدی بود.

v   جامعه ایرانی به رهبری امام خمینی(ره) با استفاده از آموزه های قران و اهل بیت علیهم السلام، به هویت اسلامی خود بازگشت و تاریخ و جغرافیای خود را ذیل آسمان معنوی توحید قرار داد و به این ترتیب از مرزهای جامعه ایمانی خود، در برابر جهانی که در مقابل او صف کشیده بودن، به مدت هشت سال دفاع کرد. این مقاومت تا امروز ادامه یافته است.

v   جامعه ایران با بازگشت به هویت اسلامی خود که هویتی مستقل، فعال و اثر گذار است، بصورت قلب تپنده بیداری اسلامی درآمد. جهان اسلام اینک با الهام گرفتن از انقلاب اسلامی ایران، هویت خود را بیرون از تصاویری که جهان غرب القاء می کرد، جستجو می کند و به این ترتیب، اسلام به عنوان یک قطب فرهنگی جدید ظاهر می گردد.

v   حیات معنوی اسلام، افق های جدیدی را به روی اندیشمندان غرب نیز گشوده است. آنها که سکولاریسم و دنیوی شدن را سر نوشت مشترک و حتمی بشریت می دانستند، به تدمل و بازبینی نظریات پیشین خود فراخوانده است.